همجوار مملكت مسيحى شمال بودند ، از فقدان آنها چندان متأثر نشد ولى پس از آنكه مسيحيان از رود تاجه كه از وسط شبه‌جزيره مىگذشت عبور كردند و پس از آنكه بر طليطله كه پس از قرطبه و اشبيليه بزرگترين شهرهاى اندلس بود ، استيلا يافتند ، خطر را روياروى خود حس كرد . پيروزى در نبرد زلّاقه و ورود مرابطين به اندلس تا حدى راه پيشرفت مسيحيان را در منطقه وسطا و شرقى شبه‌جزيره سد كرد ، ولى موج جديدى از جنگها در شمال شرقى اندلس از آغاز قرن ششم هجرى پديد آمد و سرقسطه در سال 512 ه / 1118 م و تطيله در سال 524 ه / 1130 م به دست مسيحيان افتاد . آنگاه لارده و افراغه و طرطوشه در سال 542 ه / 1148 م از حوزه اسلامى بيرون رفت و به سرقسطه و تطيله پيوست . درست در همين روزها ، سقوط شهرهاى اسلامى در غرب شبه‌جزيره يعنى در پرتغال هم آغاز شد و اشبونه و شنتره و شنترين نيز در سال 542 ه / 1147 م و نيز پس از اندك زمانى در سال 556 ه / 1161 م باجه و در سال 561 ه / 1165 م يا بره نيز به تصرف مسيحيان درآمد . چون موحدين در اواخر قرن ششم هجرى در اندلس ظهور كردند ، سياست فتح مجدد مدتى به بوتهء فراموشى افتاد ، ولى از آن پس كه مسيحيان در نبرد عقاب به سال 609 ه پيروزى يافتند بار ديگر هواى فتح مجدد و بازپس‌گيرى در سرشان قوت گرفت . از آغاز قرن هفتم هجرى اسپانياى مسلمان دستخوش موج عظيمى از غزوات مسيحيان گرديد و شهرهاى اندلس چه در شرق و چه در غرب شبه‌جزيره ، يكى پس از ديگرى از حيطهء اقتدار مسلمانان خارج گرديد . از اين قرار : جزيرهء ميورقه در سال 627 ه / 1229 م ، ابّده در سال 631 ه / 1233 م ، قرطبه در سال 633 ه / 1236 م بياسه و استجه و المدور در سال 634 ه / 1237 م ، بلنسيه در سال 636 ه / 1238 م ، شاطبه و دانيه در سال 638 ه / 1240 م ، لقنت و اوريوله و قرطاجنه در سال 640 ه / 1242 م ، مرسيه در سال 641 ه / 1243 م ، جيان در سال 644 ه / 1246 م و اشبيليه در سال 642 ه / 1248 م به دست مسيحيان افتاد . در غرب اندلس نيز نبرد مسيحيان با مسلمانان براى بازپس‌گيرى شهرهاى اسپانياى اسلامى ادامه داشت و در اين كشاكش